Statut

Geneza Karmelitańskiego Instytutu Duchowości sięga 1990 r., kiedy to zorganizowana została, w klasztorze karmelitów bosych w Krakowie przy ul. Rakowickiej 18, seria otwartych konferencji z zakresu duchowości.

Już rok później, w 1991 r., w kontekście jubileuszu 400-lecia śmierci św. Jana od Krzyża, założono w tymże klasztorze Karmelitańskie Studium Duchowości, realizujące program stałych wykładów. W 1993 r. jednostce tej nadano nazwę Karmelitański Instytut Duchowości oraz zapoczątkowano współpracę z Uniwersytetem Papieskim Jana Pawła II (ówczesną Papieską Akademią Teologiczną) w Krakowie.  

Rok później, zainaugurowano wykłady z cyklu Formacja do życia konsekrowanego, które w 1995 r. zaczęły ukazywać się drukiem w ramach serii wydawniczej „Formacja zakonna”.

Kolejne lata przyniosły dalszy rozwój tak, że w 1998 r., na kanwie 100-lecia śmierci św. Teresy od Dzieciątka Jezus i ogłoszenia jej Doktorem Kościoła (1997 r.), rozpoczęto organizowanie „Tygodni duchowości”, które od 2008 r. przerodziły się w „Dni duchowości”. Referaty wygłoszone podczas tych sympozjów, zaczęły ukazywać się w serii wydawniczej „Karmel żywy” już w roku zorganizowania „Tygodnia duchowości” po raz pierwszy.

Wspomnieć należy także o okolicznościowych sesjach naukowych, jakie na przestrzeni  krótkiej historii Instytutu miały w nim miejsce, o publikacji opracowań zbiorowych zawierających materiały z nich, a także o książkach monograficznych, jakie wpisują się w dorobek piśmienniczy jednostki naukowo-dydaktyczno-formacyjnej.

Rok 2001, w którym Karmel obchodził jubileusz 750-lecia szkaplerza karmelitańskiego, przyniósł Karmelitańskiemu Instytutowi Duchowości nową siedzibę – gmach zlokalizowany w Krakowie, przy ul. Rakowickiej 18a.

W ostatnich latach Karmelitański Instytut Duchowości przeżył kolejne etapy rozwoju. W 2007 r. poszerzył zakres swego oddziaływania o Ośrodek Konsultacyjno-Formacyjny, w 2008 r. doczekał się rocznika Itinera Spiritualia. Commentarii periodici Instituti Carmelitani Spiritualitatis Cracoviae. W tym samym roku podjęto również starania o nawiązanie współpracy z Papieskim Wydziałem Teologicznym „Teresianum” w Rzymie, który jest głównym ośrodkiem naukowym Zakonu Karmelitów Bosych.



Art. 1

Celem Karmelitańskiego Instytutu Duchowości (KID) jest zgłębianie naukowo teologii duchowości; przekazywanie jej poprzez zajęcia dydaktyczne; propagowanie poprzez publikacje, „Dni duchowości”, sesje naukowe, itp.; oraz przyczynianie się do formacji duchowej wiernych poprzez różne inicjatywy. KID realizuje te cele ze szczególnym uwzględnieniem doktryny świętych karmelitańskich, zwłaszcza karmelitańskich mistrzów i doktorów Kościoła: św. Teresy od Jezusa, św. Jana od Krzyża, św. Teresy od Dzieciątka Jezus.

Art. 2

KID jest jednostką Krakowskiej Prowincji Karmelitów Bosych.

Art. 3

a) KID prowadzi sekcję Studium duchowości dla osób pragnących zgłębiać duchowość katolicką.

b) KID prowadzi sekcję Formacja do życia konsekrowanego dla osób pragnących pogłębić formację do życia konsekrowanego.

c) KID prowadzi Ośrodek Konsultacyjno-Formacyjny dla wspierania duchowego wzrostu indywidualnych osób.

d) KID organizuje doroczne „Dni duchowości”, o charakterze teologiczno-duszpasterskim, poświęcone wybranym zagadnieniom, a także okazjonalne sesje naukowe.

e) KID prowadzi działalność wydawniczą z dziedziny duchowości i formacji duchowej, współpracując na tym odcinku z Wydawnictwem Karmelitów Bosych w Krakowie.

Art. 4

KID podejmuje współpracę z innymi ośrodkami naukowymi, zwłaszcza z Papieskim Wydziałem Teologicznym „Teresianum” w Rzymie, który jest głównym centrum akademickim Zakonu Karmelitów Bosych, oraz Uniwersytetem Papieskim Jana Pawła II w Krakowie (UPJPII). KID jest instytutem stowarzyszonym z „Teresianum”. Współpraca z UPJPII przejawia się przede wszystkim w udziale studentów UPJPII w wykładach odbywających się w KID. Studenci UPJPII, na mocy specjalnej umowy, mogą zaliczać je do indeksu swej uczelni, jako wykłady monograficzne.

Art. 5

Na koniec roku akademickiego, KID składa „Teresianum” sprawozdanie ze swego funkcjonowania, powiadamia urzędowo o liczbie wydanych dyplomów oraz nazwiskach absolwentów.

Art. 6

Tam, gdzie jest mowa w niniejszym Statucie o kadencjach trzyletnich, należy rozumieć je jako pokrywające się z triennium, które wyznacza rytm życia Krakowskiej Prowincji Karmelitów Bosych. Nominacje zaistniałe w czasie trwania tak rozumianego triennium, wygasają wraz z jego upływem.

Art. 7

Siedziba KID mieści się w Krakowie, przy ul. Rakowickiej 18a.



Art. 8

Władzę w KID sprawują prowincjał Krakowskiej Prowincji Karmelitów Bosych, zwany dalej prowincjałem, dyrektor, wicedyrektor i rada Instytutu.

Art. 9

Do zadań prowincjała należy:

• mianowanie dyrektora, za zgodą rady prowincjalnej;
• mianowanie wicedyrektora, w porozumieniu z dyrektorem, za zgodą rady prowincjalnej;
• mianowanie ewentualnych dodatkowych członków rady Instytutu, za zgodą rady prowincjalnej;
• mianowanie sekretarza, w porozumieniu z dyrektorem, za zgodą rady prowincjalnej;
• obsadzanie pozostałych funkcji w Instytucie, w porozumieniu z dyrektorem, za zgodą rady prowincjalnej, z zachowaniem prawa dyrektora do zatrudniania wykładowców zewnętrznych, w porozumieniu z radą Instytutu;
• decydowanie o strategii rozwoju Instytutu, za zgodą rady prowincjalnej;
• zatwierdzanie ewentualnych modyfikacji Statutu Instytutu i suplementów do niego, za zgodą rady prowincjalnej;
• zatwierdzanie modyfikacji Regulaminu i innych suplementów do Statutu, po wysłuchaniu rady prowincjalnej;
• troska o przygotowanie naukowe zakonników w celu podjęcia przez nich pracy w Instytucie, za zgodą rady prowincjalnej;
• wspieranie finansowe Instytutu.

Art. 10

a) Dyrektor mianowany jest przez prowincjała, za zgodą rady prowincjalnej, na trzy lata. Po upływie triennium może być on ponownie mianowany.

b) Do zadań dyrektora należy:

• moderowanie całego Instytutu, w duchu współpracy i w trosce o jego rozwój;
• czuwanie nad zachowywaniem przepisów regulujących funkcjonowanie Instytutu;
• zwoływanie zebrań rady Instytutu i przewodniczenie im;
• zapraszanie przedstawiciela słuchaczy na zebrania rady Instytutu, jeśli tematyka omawianych zagadnień tego wymaga;
• dobieranie i zatrudnianie wykładowców, w porozumieniu z radą Instytutu;
• dopuszczanie słuchaczy do uczestnictwa w zajęciach;
• zarządzanie, w porozumieniu z wicedyrektorem, ekonomią Instytutu;
• podpisywanie dokumentów.

Art. 11

a) Wicedyrektora mianuje prowincjał, w porozumieniu z dyrektorem, za zgodą rady prowincjalnej, na trzy lata. Po upływie triennium może być on ponownie mianowany.

b) Do zadań wicedyrektora należy:

• ścisła współpraca z dyrektorem w codziennym zarządzaniu Instytutem, w tym jego ekonomią;
• zastępowanie dyrektora w czasie jego nieobecności lub kiedy jest przez niego delegowany;
• utrzymywanie kontaktu z słuchaczami;
• przewodniczenie wyborom przedstawiciela słuchaczy, z zachowaniem prawa do delegowania.

Art. 12

a) W skład rady Instytutu wchodzą: dyrektor; wicedyrektor; wykładowca odpowiedzialny za Ośrodek Konsultacyjno-Formacyjny; wykładowcy odpowiedzialni za inne sektory działalności Instytutu, jeśli takie sektory są powołane; wykładowcy prowadzący wykłady kursoryczne przynależący do Krakowskiej Prowincji Karmelitów Bosych; ewentualnie inni wykładowcy, mianowani przez prowincjała za zgodą rady prowincjalnej; przedstawiciel słuchaczy, na zaproszenie dyrektora, jeśli tematyka omawianych zagadnień tego wymaga.

b) Wykładowcy wchodzący w skład rady Instytutu z nominacji prowincjała, są nimi przez okres trzech lat. Po upływie triennium mogą być ponownie mianowani.

c) Rada Instytutu zbiera się przynajmniej dwa razy w roku. Winni w niej uczestniczyć wszyscy członkowie. Dla ważności zebrania wymagana jest obecność większości powołanych na zebranie członków. Rada podejmuje decyzje większością głosów. W przypadku równej ilości głosów, głos rozstrzygający posiada przewodniczący.

d) Zebrania rady Instytutu zwołuje dyrektor. On też im przewodniczy.

e) Każdy członek rady Instytutu ma prawo wnieść kwestie pod obrady.

f) Do zadań rady Instytutu należy:

• troska o ortodoksję zajęć prowadzonych w Instytucie;
• omawianie ważniejszych spraw Instytutu (planowanie bieżącej działalności, programu wykładów, wyrażanie opinii o wykładowcach do zatrudnienia, itp.);
• proponowanie radzie prowincjalnej strategii rozwoju Instytutu;
• proponowanie radzie prowincjalnej ewentualnych modyfikacji Statutu;
• uchwalanie norm Regulaminu i innych suplementów, które wchodzą w życie po zatwierdzeniu ich przez prowincjała, po wysłuchaniu rady prowincjalnej.

g) Sekretarzem rady Instytutu jest sekretarz Instytutu.



Art. 13

a) Wykładowcami KID są w pierwszym rzędzie karmelici bosi z wymaganymi uprawnieniami naukowymi.

b) Dyrektor może, w porozumieniu z radą Instytutu, zatrudniać wykładowców spoza zakonu, stosownie do zapotrzebowania.



Art. 14

Urzędnikami KID są: sekretarz oraz redaktorzy serii wydawniczych i periodyków.

Art. 15

a) Sekretarza mianuje prowincjał, w porozumieniu z dyrektorem, za zgodą rady prowincjalnej, na trzy lata. Po upływie triennium może być on ponownie mianowany.

b) Do zadań sekretarza należy:

• kierowanie funkcjonowaniem sekretariatu i strzeżenie archiwum, w którym przechowywane są dokumenty dotyczące Instytutu;
• przygotowywanie w porozumieniu z dyrektorem planu zajęć i podanie go do wiadomości wykładowców i słuchaczy;
• pełnienie funkcji sekretarza podczas zebrań rady Instytutu;
• przygotowywanie dokumentów dla słuchaczy: indeksów, dyplomów, certyfikatów, itp., zaopatrzonych w odpowiednie podpisy i pieczątki;
• przygotowanie, w porozumieniu z dyrektorem, okolicznościowych celebracji;
• podawanie do wiadomości wszelkiego rodzaju ogłoszeń;
• obsługa witryny internetowej Instytutu;
• utrzymywanie ekspozycji książkowej w gmachu Instytutu;
• podejmowanie działań promujących Instytut i jego działalność.

Art. 16

a) Redaktorów serii wydawniczych i periodyków mianuje prowincjał, w porozumieniu z dyrektorem, za zgodą rady prowincjalnej, na trzy lata. Po upływie triennium mogą być oni ponownie mianowani.

b) Zadaniem redaktorów jest troska o wydanie powierzonych im publikacji, począwszy od dobrania i zgromadzenia odpowiednich materiałów, z zachowaniem zasad współpracy z Wydawnictwem Karmelitów Bosych w Krakowie.



Art. 17

a) KID przyjmuje słuchaczy wszystkich stanów życia: kapłańskiego, konsekrowanego i świeckiego, którzy spełniają określone warunki.

b) Słuchacze dzielą się na: zwyczajnych i wolnych słuchaczy.

c) Słuchaczami zwyczajnymi są ci, którzy zostali przyjęci do Studium duchowości na pełny dwuletni cykl, kończący się uzyskaniem dyplomu z teologii duchowości.

d) Słuchaczem zwyczajnym może być każdy, kto złożył wymagane dokumenty (życiorys, podanie, kopia świadectwa dojrzałości albo dyplomu potwierdzającego wyższe kwalifikacje, pozwolenie przełożonego w przypadku osób zakonnych oraz będących w nowicjacie i postulacie, trzy fotografie) oraz przeszedł rozmowę kwalifikacyjną z wynikiem pozytywnym. Istnieje możliwość przyjęcia jako słuchaczy zwyczajnych także osób nie posiadających świadectwa dojrzałości, o ile w czasie rozmowy kwalifikacyjnej zostanie u nich stwierdzone wystarczające przygotowanie.

e) Wolnymi słuchaczami są ci, którzy po dokonaniu wpisu uczęszczają na wybrane przez siebie wykłady, czy to w ramach Studium duchowości czy sekcji Formacja do życia konsekrowanego, z możliwością złożenia z nich egzaminu.

f) Wolnym słuchaczem może być każdy, kto złożył wymagane dokumenty (podanie, pozwolenie przełożonego w przypadku osób zakonnych oraz będących w nowicjacie i postulacie).
 
g) Słuchacze zobowiązani są do uczestnictwa w wykładach. Słuchacz, który opuści więcej niż 1/3 zajęć z danego przedmiotu, nie może być dopuszczony do egzaminu.

Art. 18

Na początku każdego roku zajęć słuchacze (zarówno zwyczajni jak i wolni słuchacze) wybierają, spośród słuchaczy zwyczajnych, swojego przedstawiciela, który przez okres tego roku reprezentuje ich przed zarządem Instytutu.



Art. 19

Studium w KID obejmuje zajęcia dydaktyczne i pracę indywidualną słuchaczy.

Art. 20

Zajęcia dydaktyczne organizowane są w formie wykładów.

Art. 21

Praca indywidualna obejmuje studium zagadnień poza czasem zajęć w Instytucie, które to studium podlega weryfikacji podczas egzaminu, a także, według uznania wykładowców, w innych momentach.

Art. 22

Wykładowcy winni troszczyć się, by wykładana przez nich doktryna z zakresu teologii duchowości, przyczyniała się do dojrzewania duchowego słuchaczy.

Art. 23

Językiem wykładowym jest język polski.

Art. 24

a) Formę egzaminu ustala wykładowca. Forma ta może być ustna lub pisemna, teoretyczna lub praktyczna.

b) Do egzaminu mogą przystąpić tylko ci słuchacze, którzy regularnie uczęszczali na zajęcia. Nieobecność na ponad 1/3 zajęć przesądza o niedopuszczeniu do egzaminu.



Art. 25

a) Pełny cykl zajęć w sekcji Studium duchowości trwa dwa lata.

b) Rozpoczyna zajęcia w pierwszym tygodniu października i kończy w miesiącu czerwcu.

c) W ramach sekcji Studium duchowości przewidziane są wykłady kursoryczne i monograficzne. Wykłady kursoryczne obejmują główny zrąb duchowości chrześcijańskiej, z zaznaczeniem duchowości karmelitańskiej, zaś wykłady monograficzne traktują bardziej szczegółowo wybrane zagadnienia poszerzające.

d) Tematy wykładów kursorycznych w biennium są następujące: teologia duchowości, historia duchowości, duchowość biblijna, duchowość patrystyczna, duchowość liturgiczna, duchowość maryjna i duchowość karmelitańska.

e) Tematyka wykładów monograficznych jest zmienna, ustalana na bieżąco. W drugim semestrze istnieje możliwość zastąpienia wykładów monograficznych wykładami organizowanymi przez sekcję Formacja do życia konsekrowanego, według uznania słuchacza, z zachowaniem proporcji godzin wykładowych.

f) Tygodniowa liczba godzin wykładowych, na obu latach, wynosi przynajmniej osiem: cztery godziny wykładów kursorycznych i cztery monograficznych.

Art. 26

a) Sekcja Formacja do życia konsekrowanego rozpoczyna zajęcia w lutym, tj. na początku drugiego semestru i kończy w miesiącu czerwcu.

b) W jej ramach przewidziane są wykłady monograficzne traktujące o różnych aspektach życia konsekrowanego.

c) Tematyka tych wykładów jest zmienna, ustalana na bieżąco.

d) Tygodniowa liczba godzin wykładowych w tygodniu wynosi przynajmniej cztery.



Art. 27

Dyplom z teologii duchowości ukończenia Instytutu otrzymują słuchacze zwyczajni, po zdaniu wszystkich przepisanych egzaminów.

Art. 28

Wolni słuchacze mogą uzyskać, po uprzednim zgłoszeniu, certyfikat przebycia w KID faktycznego itinerarium.



Art. 29

a) Ośrodkiem Konsultacyjno-Formacyjnym kieruje wykładowca odznaczający się odpowiednim przygotowaniem, mianowany przez prowincjała, za zgodą rady prowincjalnej, na okres trzech lat. Po upływie triennium może być on ponownie mianowany.

b) Posługą w Ośrodku objęte są zwłaszcza:

• osoby młode zainteresowane życiem konsekrowanym (w szczególności karmelitańsko-terezjańskim): czy to rozeznaniem powołania czy pragnące pracować nad poznaniem własnej osobowości, przepracować niektóre trudności;
• osoby będące w formacji początkowej do życia konsekrowanego, chcące bardziej poznać siebie lub korzystać z kierownictwa duchowego z akcentem położonym na płaszczyznę ludzką;

Ponadto, w miarę możliwości:

• osoby duchowne; osoby konsekrowane, po ślubach wieczystych; formatorzy, którym oferowane jest kierownictwo duchowe, indywidualne kolokwia wzrostu;
• osoby świeckie zaangażowane w życie wiarą i w życie Kościoła;

Art. 30

W zakres działalności wydawniczej KID wchodzą m.in. publikacje: serii wydawniczych, periodyków, pozycji monograficznych i zbiorowych.

Art. 31

W publikacjach tych drukowane są na pierwszym miejscu teksty wykładowców Instytutu, naukowe i popularyzatorskie, w zależności od charakteru publikacji.

Art. 32

Współpraca KID z Wydawnictwem Karmelitów Bosych w Krakowie odbywa się według specjalnych obustronnych ustaleń.



Art. 33

Własność dóbr KID i ich administracja należą do Krakowskiej Prowincji Karmelitów Bosych i jako takie podlegają władzy prowincjała wraz z radą prowincjalną.

Art. 34

a) Krakowska Prowincja Karmelitów Bosych zabezpiecza funkcjonowanie KID w tym, co odnosi się do finansów.

b) Zarządzanie ekonomią KID należy do kompetencji dyrektora w porozumieniu z wicedyrektorem, z zachowaniem prawa zakonnego.


Art. 35

Ewentualne modyfikacje niniejszego Statutu należą do kompetencji prowincjała, za zgodą rady prowincjalnej. Rada Instytutu może zgłaszać propozycje.

Art. 36

Przepisy zawarte w niniejszym Statucie mogą być dookreślone w tym, co odnosi się do praktyki, poprzez Regulamin lub inne suplementy. Kompetentna do ich uchwalenia jest rada Instytutu, przy czym winny one uzyskać aprobatę prowincjała, po wysłuchaniu rady prowincjalnej.


Rada Prowincjalna zatwierdziła niniejszy Statut Karmelitańskiego Instytutu Duchowości ad experimentum na dwa lata.


Kraków, 5 lipca 2009 r.